*Tết Trung thu là gì?
Tết Trung thu còn được biết đến với nhiều tên gọi khác như ngày Rằm tháng 8, Rằm Trung thu, tết trông trăng, tết hoa đăng…
Tết Trung thu trong tiếng Trung gọi là Zhōngqiū jié (chữ Hán: 中秋节), tiếng Hàn gọi là lễ Tạ ơn Chuseok (chữ Hangeul: 추석), tiếng Nhật gọi là Tsukimi (chữ Kanji/Hiragana: 中秋節/ちゅうしゅう)
Tết Trung thu đúng như tên gọi, là ngày giữa mùa thu, ngày trăng tròn đầu tiên sau tiết thu phân tức ngày 15 tháng 8 Âm lịch hằng năm. Đây là một trong những ngày lễ quan trọng trong văn hóa tín ngưỡng của khu vực Đông Á nói chung và ở Việt Nam nói riêng.
*Nguồn gốc của tết Trung thu:
Trên thực tế, chưa có tài liệu nào chắc chắn 100% về nguồn gốc của ngày tết Trung thu tại Việt Nam nhưng theo nhiều, tết Trung thu có nguồn gốc từ Trung Quốc.
Theo tài liệu của người Trung Quốc, tết Trung thu có nhiều nguồn gốc khác nhau. Có tài liệu cho rằng tết Trung thu có nguồn gốc từ chuyện tình Hằng Nga và Hậu Nghệ, có tài liệu lại cho rằng tết Trung thu có từ thời vua Đường Duệ Tôn, bắt nguồn từ tích vua du ngoạn đêm rằm tháng tám gặp một vị tiên ông râu tóc bạc phơ. Tiên ông hóa phép ra cầu vồng, nhà vua trèo lên cầu vồng nhờ đó mà có cơ hội dạo chơi nơi cung trăng - Quảng Hàn Cung (hay còn gọi là Nguyệt cung). Khi trở về vua luyến tiếc khung cảnh thần tiên thơ mộng nên đặt ra tết Trung thu.
Trên thực tế, người Trung Hoa đã bắt đầu tổ chức các lễ hội mừng mùa thu hoạch vào đêm trăng tròn mùa thu kể từ đời nhà Thương. Từ Trung thu (chữ Hán: 中秋) cũng đã xuất hiện trong sách Chu Lễ từ thời Tây Chu. Như vậy có nghĩa là phong tục tổ chức lễ hội đêm rằm mùa thu đã có từ rất sớm, nhưng phải đến thời Đường thì nó mới trở thành một lễ hội thực sự trong văn hóa của người Trung Quốc.
Còn tại Việt Nam, theo ghi nhận của các nhà khảo cổ, các hoạt động ăn mừng mùa màng vào mùa thu đã được khắc trên mặt trống đồng Ngọc Lũ. Có nghĩa là tết Trung thu cũng đã có từ rất lâu. Nhưng phải đến thời Lý, dưới sự ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc vào Việt Nam, lễ hội này mới thực sự trở thành một ngày tết truyền thống của người Việt và được tổ chức tại kinh thành Thăng Long.
*Ý nghĩa của Tết Trung thu:
Tết Trung thu trong mỗi nền văn hóa có thể có nguồn gốc khác nhau nhưng tựu chung đều mang cùng một số ý nghĩa:
Ngày đoàn viên: Tết Trung thu còn được gọi là ngày tết đoàn viên bởi khi xưa, đây là dịp để người thân trong nhà tụ họp, gặp gỡ nhau sau một mùa vụ, cùng ăn bánh Trung thu, uống trà, ngắm trăng, vừa ôn lại những chuyện đã qua trong nửa đầu năm, vừa ăn mừng mùa vụ thắng lợi. Ngày nay, Trung thu là dịp để con cháu làm ăn xa nhà có cơ hội trở về nhà nghỉ ngơi, thăm hỏi ông bà, cha mẹ sau một thời gian dài.
Bày tỏ lòng biết ơn: Tết Trung thu cũng là dịp mà con cháu trong gia đình bày tỏ lòng biết ơn, hiếu kính ông bà, cha mẹ. Đồng thời, người lớn trong gia đình cũng sẽ dành những lời cảm ơn, trân trọng những đóng góp và nỗ lực của con trẻ.
Vui chơi giải trí: Trung thu cũng là mùa của các lễ hội nên đây là dịp thích hợp để cả gia đình, đặc biệt là các bạn nhỏ, vui chơi giải trí, tham gia các hoạt động mang tính truyền thống, duy trì bản sắc văn hóa của dân tộc.
Vui chơi giải trí: Trung thu cũng là mùa của các lễ hội nên đây là dịp thích hợp để cả gia đình, đặc biệt là các bạn nhỏ, vui chơi giải trí, tham gia các hoạt động mang tính truyền thống, duy trì bản sắc văn hóa của dân tộc.
Giữ gìn và phát triển văn hóa dân tộc: Dịp tết Trung thu cũng là dịp để quảng bá, giữ gìn và phát triển các truyền thống mang bản sắc dân tộc thông qua các hoạt động như hội làng, rước đèn, phá cỗ, múa lân, thả đèn hoa đăng, làm bánh trung thu…